ความตึงเครียดสหรัฐ–เวเนซุเอลา และสงครามยุโรป ส่งผลอย่างไรกับต้นทุนพลังงานไทย

เคยสงสัยไหมคะว่าทำไมราคาน้ำมันหน้าปั๊มเดี๋ยวขึ้นเดี๋ยวลง หรือทำไมบิลค่าไฟเดือนนี้ถึงแพงหูฉี่ ทั้งที่เราก็ใช้ชีวิตเหมือนเดิม

คำตอบไม่ได้อยู่ที่การไฟฟ้าหรือปั๊มน้ำมันหน้าปากซอยบ้านเราเพียงอย่างเดียวค่ะ แต่ต้นตอของปัญหามันอยู่ไกลออกไปอีกซีกโลก นั่นคือความขัดแย้งระหว่างมหาอำนาจอย่าง สหรัฐอเมริกา กับ เวเนซุเอลา และไฟสงครามที่ยังไม่มอดดับใน ยุโรป

หลายคนอาจจะคิดว่าเรื่องพวกนี้ไกลตัว แต่ความจริงแล้วโลกพลังงานเชื่อมโยงกันเหมือนใยแมงมุมค่ะ แรงสั่นสะเทือนเพียงนิดเดียวจากฝั่งนู้น อาจกลายเป็นแผ่นดินไหวทางการเงินในกระเป๋าตังค์คนไทยได้เลย

เวเนซุเอลา แหล่งน้ำมันดิบที่ถูกแช่แข็ง

เวเนซุเอลาคือประเทศที่มีปริมาณน้ำมันดิบสำรองมากที่สุดในโลกประเทศหนึ่ง แต่กลับไม่สามารถผลิตออกมาขายได้เต็มเม็ดเต็มหน่วย เพราะโดนมาตรการคว่ำบาตร จากสหรัฐฯ มาอย่างยาวนาน

สถานการณ์ตอนนี้เหมือนระเบิดเวลาค่ะ เมื่อสหรัฐฯ ขู่ว่าจะกลับมาคว่ำบาตรให้หนักขึ้นหากการเลือกตั้งในเวเนซุเอลาไม่โปร่งใส สิ่งที่ตลาดโลกกังวลคือ Supply Shock หรือภาวะน้ำมันขาดตลาด

หากน้ำมันจากเวเนซุเอลาหายไปจากระบบ ราคาน้ำมันดิบโลกจะดีดตัวสูงขึ้นทันที และแน่นอนว่าประเทศไทยที่เป็นผู้นำเข้าน้ำมันดิบเป็นหลัก ย่อมหนีไม่พ้นที่จะต้องจ่ายค่าน้ำมันแพงขึ้น ซึ่งจะส่งผลลูกโซ่ไปยังค่าขนส่งและราคาสินค้าอุปโภคบริโภคทันที

สงครามยุโรป ต้นเหตุสงครามแย่งชิงก๊าซ

เมื่อก่อนยุโรปพึ่งพาก๊าซธรรมชาติจากรัสเซียเป็นหลัก แต่พอเกิดสงคราม ยุโรปก็หันหลังให้รัสเซียแล้วต้องวิ่งหาแหล่งพลังงานใหม่เพื่อความอยู่รอด ทางออกของพวกเขาคือการกว้านซื้อ LNG หรือก๊าซธรรมชาติเหลวจากทั่วโลกแทน

ประเทศไทยใช้ก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงหลักในการผลิตไฟฟ้าค่ะ และเมื่อก๊าซในอ่าวไทยเราผลิตได้น้อยลง เราจึงจำเป็นต้องนำเข้า LNG จากต่างประเทศเข้ามาเสริม

แต่ปัญหาก็คือ เราต้องไปแย่งซื้อ LNG ในตลาดเดียวกับยุโรป ซึ่งยุโรปเป็นกลุ่มประเทศร่ำรวยที่พร้อม ทุ่มไม่อั้น เพื่อให้มีก๊าซใช้ในฤดูหนาว ทำให้ราคา LNG ในตลาดโลกพุ่งสูงขึ้นอย่างบ้าคลั่ง และไทยเราก็ต้องจำใจซื้อในราคาแพงระยับนั้นมาปั่นไฟให้พวกเราใช้ นี่คือสาเหตุหลักที่ทำให้ ค่า Ft ในบิลค่าไฟของเราพุ่งสูงขึ้นในช่วงที่ผ่านมานั่นเองค่ะ

ทำไมไทยถึงเจ็บหนักกว่าเพื่อนบ้าน

โครงสร้างพลังงาน ของเราพึ่งพาก๊าซธรรมชาติมากเกินไปค่ะ เกือบ 60% ของไฟฟ้าที่ผลิตในไทยมาจากก๊าซ พอราคาก๊าซโลกผันผวน เราเลยรับแรงกระแทกไปเต็ม ๆ ต่างจากบางประเทศที่เขามีถ่านหิน หรือพลังงานน้ำเป็นหลัก

เหตุผลที่สองคือ ค่าเงินบาท ค่ะ การซื้อขายพลังงานในตลาดโลกเขาใช้เงินดอลลาร์สหรัฐ พอเงินบาทเราอ่อนค่า เราก็ต้องใช้เงินบาทจำนวนมากขึ้นเพื่อแลกซื้อน้ำมันหรือก๊าซในปริมาณเท่าเดิม เหมือนโดนหมัดฮุคสองต่อ ทั้งของแพงขึ้น และเงินเราเล็กลง

แนวโน้มในอนาคต เตรียมตัวรับแรงกระแทก

หากสหรัฐฯ ตัดสินใจคว่ำบาตรเวเนซุเอลาเต็มสูบอีกครั้ง และยุโรปเข้าสู่ฤดูหนาวที่รุนแรง สงครามราคาพลังงานจะปะทุขึ้นอีกรอบ สิ่งที่เราต้องเตรียมใจคือ ราคาพลังงานจะยังคงทรงตัวในระดับสูง หรือ High for Longer ไปอีกสักพักใหญ่

ทางรอดของคนไทยในวันที่โลกปั่นป่วน

ในเมื่อเราไปสั่งให้ไบเดนเลิกทะเลาะกับใครไม่ได้ หรือไปสั่งให้รัสเซียหยุดรบไม่ได้ สิ่งที่เราทำได้คือการสร้างเกราะป้องกันให้ตัวเองค่ะ

ปรับพฤติกรรมลดใช้ไฟ นี่คือวิธีที่เห็นผลเร็วที่สุดค่ะ การล้างแอร์สม่ำเสมอ เปลี่ยนมาใช้หลอดไฟ LED หรือถอดปลั๊กเมื่อไม่ใช้ ช่วยลดภาระค่าไฟได้จริง

หันมาพึ่งพาตัวเองด้วย Solar Cell การติดโซลาร์เซลล์บนหลังคาบ้านกำลังเป็นทางเลือกที่คุ้มค่ามากในยุคนี้ เพราะมันช่วยให้เราผลิตไฟใช้เองได้ตอนกลางวัน ลดการพึ่งพาไฟหลวงที่ราคาผันผวนตามตลาดโลก

ติดตามข่าวสารอย่าให้คลาดสายตา การรู้ว่าโลกกำลังเกิดอะไรขึ้น จะช่วยให้เราวางแผนการเงินได้ถูก เช่น ถ้ารู้ว่าน้ำมันกำลังจะขึ้นแน่ ๆ เราอาจจะต้องสำรองเงินสดไว้เผื่อค่าเดินทาง หรือชะลอการซื้อของฟุ่มเฟือยออกไปก่อน

วิกฤตครั้งนี้สอนให้เรารู้ว่า พลังงานราคาถูก ไม่มีอีกแล้วในโลกยุคใหม่ค่ะ ความขัดแย้งของมหาอำนาจไม่ใช่แค่เรื่องการเมือง แต่มันคือเรื่องปากท้องของเราโดยตรง การเข้าใจที่มาที่ไปจะช่วยให้เราเลิกโทษฟ้าโทษฝน แล้วหันมาปรับตัวรับมือกับความจริงได้อย่างมีสติ เพราะสุดท้ายแล้ว คนที่จะช่วยเซฟเงินในกระเป๋าเราได้ดีที่สุด ก็คือตัวเราเองค่ะ